ყოველწლიურად მილიონობით ადამიანი სისხლის ანალიზს იკეთებს, რათა ე.წ. „ცუდი ქოლესტერინის“ (LDL) დონე შეამოწმოს და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკი შეაფასოს. თუმცა, ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ ეს მეთოდი ყველა შემთხვევაში ყველაზე ზუსტ ინფორმაციას არ იძლევა და არსებობს სისხლის სხვა ანალიზი, რომელიც რისკის შეფასებაში უფრო ეფექტური შეიძლება იყოს.
კვლევა სამეცნიერო ჟურნალ JAMA-ში გამოქვეყნდა და Northwestern University-ის მეცნიერებმა ჩაატარეს. იგი მიუთითებს, რომ აპოლიპოპროტეინ B-ის (apoB) განსაზღვრა უფრო ზუსტად აჩვენებს, რამდენად მაღალია ინფარქტისა და ინსულტის განვითარების ალბათობა, ვიდრე მხოლოდ LDL-ქოლესტერინის მაჩვენებელი.
რატომ არ არის LDL ყოველთვის საკმარისი?
LDL ანალიზი ზომავს, რამდენი ქოლესტერინია სისხლში, მაგრამ არ აჩვენებს, რამდენი მავნე ლიპოპროტეინის ნაწილაკი გადააქვს ამ ქოლესტერინს. შესაძლოა ორ ადამიანს LDL-ის თითქმის ერთნაირი მაჩვენებელი ჰქონდეს, თუმცა ერთს გაცილებით მეტი ისეთი ნაწილაკი ჰქონდეს, რომლებიც სისხლძარღვების კედლებში გროვდება და ათეროსკლეროზის განვითარებას უწყობს ხელს. სწორედ ამ ნაწილაკების რაოდენობას ასახავს apoB.
რა აჩვენა კვლევამ?
მეცნიერებმა მოდელირების საფუძველზე დაადგინეს, რომ თუ ქოლესტერინის შემამცირებელი მკურნალობის დანიშვნისას ექიმები apoB-ის შედეგებს დაეყრდნობიან, შესაძლებელი იქნება მეტი ინფარქტისა და ინსულტის პრევენცია, თანაც ეს მიდგომა ეკონომიკურადაც გამართლებულია.
ნიშნავს თუ არა ეს, რომ LDL-ის ანალიზი მოძველდა?
არა. სპეციალისტები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ LDL კვლავ რჩება მნიშვნელოვან და ფართოდ გამოყენებულ მაჩვენებლად. ახალი კვლევა არ ამბობს, რომ სტანდარტული ანალიზი არასწორია, არამედ მიუთითებს, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში apoB-ს შეუძლია რისკის უფრო ზუსტი შეფასება და დაეხმაროს ექიმებს იმ პაციენტების გამოვლენაში, რომლებსაც უფრო ინტენსიური მკურნალობა სჭირდებათ.
რა უნდა იცოდნენ პაციენტებმა?
კვლევის ავტორები არ მოუწოდებენ ადამიანებს, დამოუკიდებლად შეცვალონ გამოკვლევების ან მკურნალობის გეგმა. მათი რეკომენდაციაა, რომ მაღალი გულ-სისხლძარღვთა რისკის მქონე პაციენტებში apoB-ის ანალიზიც უფრო აქტიურად განიხილებოდეს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ჩვეულებრივი LDL-ქოლესტერინის შედეგები სრულ სურათს ვერ ასახავს.
